Portkelders in Gaia: waar de Douro-port rijpt

Waarom de port in Gaia rijpt

Port wordt gemaakt in de Douro vallei, maar de grote porthuizen hadden hun armazéns, hun kelders, eeuwenlang in Vila Nova de Gaia, op de linkeroever van de Douro tegenover het centrum van Porto. Daar kwamen de vaten aan die met rabelos de rivier af waren gevaren, daar rijpte de wijn verder en vandaar werd hij verscheept. Tot 1986 moest alle export van port via Gaia lopen. Veel huizen hebben er nog steeds hun kelders, en een groot deel ervan ontvangt bezoekers.

Deze pagina gaat dus niet over Porto als stad, maar over één ding: de port leren kennen voor of na je bezoek aan de vallei. Voor de wijnstreek zelf, zie port en Douro-wijn en quinta's bezoeken.

Wat is een kelderbezoek?

Een bezoek duurt meestal een uur tot anderhalf uur. Je loopt tussen de vaten – van kleine pipas tot enorme houten tonéis – hoort hoe ruby en tawny verschillend rijpen en sluit af met een proeverij van twee of drie ports. Grotere huizen hebben een museum of interactieve tentoonstelling. Rondleidingen zijn er in meerdere talen op vaste tijden; Nederlands is zeldzaam.

Gaia of de vallei?

Ons advies: doe allebei. Een kelder in Gaia op de eerste avond, een quinta in de vallei de volgende dag – je proeft dan het verschil tussen de huisstijl van een groot porthuis en het karakter van een wijngoed.

Wat proef je in Gaia?

In de kelders proef je vooral de huisstijl van een groot porthuis: een witte port, een ruby of LBV en een tawny, soms aangevuld met een oudere tawny of een colheita. Sommige huizen schenken ook Douro DOC, de stille wijn uit dezelfde streek. Het is een goede manier om de stijlen naast elkaar te leren kennen voordat je in de vallei bij een quinta proeft, waar je vaak de wijn van één wijngoed krijgt. Wat de stijlen betekenen, lees je op port en Douro-wijn.

Gaia als begin- en eindpunt van de rivier

Gaia is ook waar veel boten vertrekken. Meerdaagse cruiseschepen varen vanuit Gaia stroomopwaarts tot Barca d'Alva en terug; zie de riviercruise op de Douro. Voor één dag op het water zijn er de dagtochten naar Régua en Pinhão op boottocht op de Douro. En aan de kade liggen de rabelos, de houten wijnboten die vroeger de vaten uit de vallei brachten.

Tips

• Reserveer in de zomer, vooral voor rondleidingen in het Engels op populaire tijden.
• Proef van licht naar zwaar: wit, ruby, tawny.
• Vraag naar de oudere tawny's of een colheita als extra; dat zijn de wijnen die je in een gewone winkel weinig ziet.
• Combineer het bezoek met een wandeling over de kade van Gaia, met uitzicht op Porto en de rabelos aan de overkant.

Daarna de vallei in

Na Gaia ben je klaar voor de echte bron. Vanuit Porto ga je met een dagtour, de trein of de boot naar de vallei; alles over de opties op Douro tour vanuit Porto en van Porto naar de Douro.

Alcohol? Niet onder de 18. Geniet, maar drink met mate.